Het recht om niet te worden gediscrimineerd

Laatste wijziging Maandag, 30/08/2021

Eerlijke behandeling en non-discriminatie is een grondrecht in de Europese Unie. Toch zijn er nog steeds veel vormen van discriminatie, en die zijn niet altijd gemakkelijk als zodanig te herkennen.

Hoe meer je erover weet, hoe beter je discriminatie kunt bestrijden.

Gelijkheid is een van de kernwaarden van de EU. Het is tegen de wet om iemand op wat voor grond dan ook te discrimineren. Als verboden gronden van discriminatie worden met name genoemd: geslacht, ras, kleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of levensovertuiging, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid. 

Het recht om niet te worden gediscrimineerd is verankerd in het EU-Verdrag en in artikel 21 van het Handvest van de grondrechten. Daarnaast hebben alle EU-landen ook het Europees Verdrag voor de rechten van de mens ondertekend, dat eveneens een discriminatieverbod bevat. 

Herkennen van discriminatie

Er is sprake van directe discriminatie wanneer iemand op grond van ras, etnische afkomst, godsdienst, levensovertuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid minder gunstig wordt behandeld dan iemand anders. Het komt er in essentie op neer dat je anders wordt behandeld om wie je bent. Een voorbeeld: een winkeleigenaar weigert een voldoende gekwalificeerde sollicitant in dienst te nemen alleen maar omdat die een bepaalde etnische afkomst heeft. 

Van indirecte discriminatie is sprake wanneer regels, beleid of werkwijzen die op het oog neutraal zijn en voor iedereen gelden, in de praktijk nadelig uitwerken voor bepaalde personen op grond van hunras, etnische afkomst, godsdienst, levensovertuiging, handicap, leefijd of seksuele geaardheid. Een voorbeeld: een overheidsinstelling die haar personeel verbiedt om tijdens het helpen van klanten een hoofdbedekking te dragen, discrimineert feitelijk bepaalde groepen, zoals moslimvrouwen, op grond van hun godsdienst.

Kijk ook eens naar dit glossarium van je rechten!

Ken je rechten

Nu je weet hoe je de verschillende vormen van discriminatie kunt herkennen, kun je hier lezen welke rechten je in dit verband hebt. 

Als je rechten zijn geschonden, moet je je in de regel richten tot de bevoegde instantie in het land waar je woont of waar de schending heeft plaatsgevonden. Het nationale orgaan voor de bevordering van gelijke behandeling is het meest aangewezen voor het behandelen van individuele gevallen van discriminatie. Deze instantie zal je in de meeste gevallen kunnen helpen, en je anders doorverwijzen naar een instantie die dat wel kan. 

Ontdek hoe je een schending van je rechten kunt melden en lees meer over het indienen van een klacht op nationaal niveau.