De “groene longen” van Polen: de bijnaam van Białystok spreekt voor zich. De stad, met zijn vele parken, pleinen en bossen, bestaat voor een derde uit natuur. Dat past bij het idee van duurzame stedelijke ontwikkeling waar het Nieuw Europees Bauhaus voor staat.

Het eerste “minipark” van de stad is een echte doorbraak. Dit piepkleine maar uitnodigende park is bedoeld voor mensen van alle leeftijden. Er zijn speciale banken voor ouderen en mensen met een handicap, schommels voor kinderen, fietsenrekken en milieuvriendelijke verlichting.

Białystok ligt zo dicht bij de grenzen van Polen met Litouwen, Rusland, Belarus en Oekraïne dat in de loop der jaren vrij veel migranten naar de stad zijn gekomen, en dat heeft bijgedragen tot zijn open karakter. Al sinds vroeg twintigste eeuw is de meerderheid van de bevolking Joods en er is nu ook een kleine Tataarse moslimgemeenschap met een eigen islamitisch centrum en gebedshuis.

Voor een chic avondje uit is er de Opera i Filharmonia Podlaska, de voornaamste en modernste culturele instelling van de stad. Door de opvallende glazen structuur, het op de natuur geënte interieur en het met planten overgroeide dak met panoramisch uitzicht is het gebouw alleen al het bezoeken waard.

Kaunas is de op een na grootste stad van Litouwen, waar de rivieren de Nemunas en de Neris samenkomen en vrijheid van geest gevierd wordt. Er is zelfs een prominente Vrijheidslaan (Laisvės alėja in het Litouws), die met 1,6 km een van de langste van Europa is.

Voor het Nieuw Europees Bauhaus-festival organiseerde deze moderne stad een evenement over de rol van design in een circulaire economie. In de stad is ook het door burgers zelf ontworpen digitale mappinginstrument Genius Loci ontstaan, bedoeld om de ontwikkeling van het stadsdistrict Šančiai te kunnen volgen en sturen. Dankzij de kaarten kunnen burgers beter samen hun stad vormgeven.

In het kader van Kaunas als Culturele Hoofdstad van Europa 2022, is de stad omgetoverd tot “één groot podium voor Europa” met honderden verschillende binnen- en buitenevenementen.

En als je er toch bent, kun je ook een bezoek brengen aan het schip NEMUNO7, een echte vlaggenschiplocatie voor de Culturele Hoofdstad van Europa die de waarden van het Nieuw Europees Bauhaus weerspiegelt. Deze voormalige baggerboot is omgevormd tot een culturele ruimte die je aan het denken zet over de rol van water in de natuur.

Inclusie en toegankelijkheid krijgen volop aandacht op verschillende plekken overal in de stad. Zo biedt het historische presidentieel paleis toegankelijke gidsen aan in zes talen, waaronder gebarentaal en braille. En als je meer wil weten over de geschiedenis van de stad, is er het Citytelling Festival, dat museologen, toneelschrijvers, historici, verhalenvertellers en lokale activisten samenbrengt als multi-etnisch “geheugen van Kaunas”.

Wist je dat nergens zo’n rijk aanbod aan art nouveau-architectuur te vinden is als in Riga? Neem de tijd om door de stad te dwalen en op te kijken naar de prachtige gebouwen, voorbeelden van de architectonische waarden en doelstellingen van het Nieuw Europees Bauhaus.

In de Letse hoofdstad staan toegankelijkheid en duurzaamheid op veel plaatsen centraal. Mežaparks, waar recreatie, cultuur en natuur samenkomen, is het meest indrukwekkende park van de stad, dat karakteristieke huizen, duinen, bossen en een meer omvat.

Op zoek naar de grensvlakken van architectuur en natuur? Ga dan naar het cultuurpaleis Ziemeļblāzma, dat midden in een groot park ligt. Of je kunt het onlangs gerenoveerde openluchtpodium van Mežaparks bezoeken, dat oorspronkelijk in de jaren 1950 is aangelegd. Dit indrukwekkende hoogstandje is een multifunctioneel recreatieveld met veel groen, maar ook midden in een bosrijke omgeving.

Het etnografisch openluchtmuseum van Letland is een van de oudste en grootste openluchtmusea van Europa. Je vindt er 118 zorgvuldig bewaarde historische gebouwen in een uitgestrekt dennenbos dat bezoekers een gevoel van vrijheid geeft.

Tallinn, de Groene Hoofdstad van Europa 2023, ademt stedelijke avant-garde en vrijheid. Zorg voor het milieu krijgt er alle aandacht. Een perfecte ambassadeur van het Nieuw Europees Bauhaus. De Pollinator Highway brengt de natuur binnen in het stedelijke landschap in de vorm van een weideachtige groenstrook tussen de stadsdistricten. De combinatie van de middeleeuwse geschiedenis van Tallinn en de invloed van de voormalige Sovjet-Unie op de architectuur geeft de Estse hoofdstad een veelzijdig en tijdloos karakter.

Deze Baltische kuststad heeft adembenemende landschappen te bieden, vaak in combinatie met duurzame en inclusieve locaties zoals het Kumu-kunstmuseum. Dit functionele, moderne en energiezuinige gebouw steekt af tegen de uitgestrekte open ruimte van Kadriorg Park als een indrukwekkend voorbeeld van Estse bouwtradities. Ook het cultuurcentrum Telliskivi Creative City, waar creatieve groepen elkaar ontmoeten om inclusieve cultuur te delen, is het bezoeken meer dan waard. Dit was eerst een industriegebied en is omgevormd tot een populaire evenementenlocatie: je vindt er tentoonstellingen en concerten, vlooienmarkten en festivals, boetiekjes en bistro’s.

De Finse hoofdstad is een van de helden van het Nieuw Europees Bauhaus. In 2021 werd in Helsinki een ontwerpdiscussie aangezwengeld op basis van de kernbeginselen van het initiatief: steden op een duurzame en inclusieve wijze ontwerpen.

Centraal in de stad staat het Oodi, de centrale bibliotheek van Helsinki, een indrukwekkende constructie van glas, staal en hout in een combinatie van traditioneel en innovatief design. De bibiliotheek is open en inclusief van karakter en moet voor iedereen toegankelijk zijn zodat de kennis voor alle burgers, ook voor kansarme gemeenschappen en jongeren, beschikbaar is.

Stadsvernieuwing loopt als een rode draad door Helsinki. De kabelfabriek, die in de jaren 1950 werd gebouwd voor de industrie, is nu het grootste culturele centrum van Finland, met vijf hectare aan sportclubs, kunstopleidingen, musea, galerieën en meer.

Even aan het stadse rumoer ontsnappen? Dan is de Kamppi-kapel de plek voor jou. In deze houten “stiltekapel” is je hoofd zo leeg en kom je weer aan rust toe.