Η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής ξεκινά από το πιάτο μας

Τελευταία ενημέρωση Τρίτη, 22/06/2021

Καθημερινά έχετε πολλές ευκαιρίες να κάνετε επιλογές που βοηθούν το περιβάλλον, τους γεωργούς και την υγεία μας. Αναρωτιέστε πώς; Ξεκινήστε με το να σκεφτείτε τι βάζετε στο πιάτο σας.

Η ΕΕ δρομολόγησε τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» τον Μάιο του 2020 και τη έθεσε στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, αποσκοπώντας να καταστήσει τα συστήματα τροφίμων δίκαια, υγιεινά και φιλικά προς το περιβάλλον. Συνδέεται επίσης στενά με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών και ορισμένοι από τους βασικούς της στόχους είναι:

• Διασφάλιση της βιώσιμης παραγωγής τροφίμων και μείωση του αποτυπώματος των τροφίμων στο κλίμα
• Εξασφάλιση οικονομικά προσιτών και βιώσιμων τροφίμων για τους πολίτες
• Προστασία του περιβάλλοντος και διατήρηση της βιοποικιλότητας
• Τόνωση της δίκαιης οικονομικής απόδοσης στην τροφική αλυσίδα και αύξηση της βιολογικής γεωργίας

Η στρατηγική αυτή θα συμβάλει στο να καταστεί η Ευρώπη η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος έως το 2050 και θα ανοίξει τον δρόμο για βιώσιμα συστήματα τροφίμων σε ολόκληρο τον κόσμο.

Πώς το τι τρώμε επηρεάζει το περιβάλλον

Συνήθως, τα τρόφιμα διανύουν μεγάλες αποστάσεις από τον τόπο παραγωγής ή καλλιέργειάς τους έως την κουζίνα μας, κι αυτό σημαίνει ότι αφήνουν πίσω από ένα τεράστιο αποτύπωμα άνθρακα. 

Η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι περίπου το 20 % των παραγόμενων τροφίμων πετιέται παρόλο που έχουν σπαταληθεί πάρα πολλοί ενεργειακοί πόροι για την παραγωγή τους, ενώ παράλληλα υπάρχουν άνθρωποι που υποφέρουν από πείνα. 

Η μείωση των μετακινήσεων και η αύξηση της κατανάλωσης λαχανικών στην καθημερινή διατροφή μας είναι από τις πιο υγιείς συνήθειες για εμάς και για τον πλανήτη. Πράγματι, για την παραγωγή 1 kg φυτικής πρωτεΐνης (π.χ. ρεβίθια ή φακές) απαιτείται 10 φορές μικρότερη ποσότητα νερού και έως 18 φορές μικρότερη έκταση γης σε σύγκριση με τα απαιτούμενα για την παραγωγή 1 kg βοδινού κρέατος.

Η παχυσαρκία επίσης αυξάνεται, κι αυτό είναι όντως άσχημη είδηση, καθώς εκτιμάται ότι το 2017 πάνω από 950.000 θάνατοι στην ΕΕ οφείλονταν σε ανθυγιεινή διατροφή (ένας στους πέντε). Για τους λόγους αυτούς τα πιο βιώσιμα και υγιεινά συστήματα τροφίμων αποτελούν επείγον ζήτημα.

Πώς να ξεκινήσετε

Κάθε επιλογή μετράει· έχετε δυνατότητα:

• Να αγοράζετε εποχιακά προϊόντα: έχουν καλύτερη γεύση, είναι φθηνότερα και είναι εύκολο να αποκτήσετε ποικιλία στην κατανάλωση φρούτων και λαχανικών. Οι καλοκαιρινές σας αναμνήσεις δεν περιλαμβάνουν κι ένα κομμάτι δροσερού καρπουζιού; Γι’ αυτόν τον λόγο είναι πολύ παράδοξο να το τρώμε, για παράδειγμα, τον Δεκέμβριο. Μπορείτε να βρείτε διάφορα ημερολόγια που θα σας διευκολύνουν να μάθετε τα εποχιακά προϊόντα. 
• Όσο κοντύτερα, τόσο καλύτερα! Ελέγξτε πού καλλιεργήθηκε/παρήχθη το φαγητό σας και επιλέξτε, όπου είναι δυνατόν, προϊόντα που έχουν ταξιδέψει λιγότερο. Αυτό θα συμβάλει στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα του τροφίμου και της διατροφής σας.
• Να εξερευνήσετε εναλλακτικές λύσεις φυτικής προέλευσης και να εξοικειωθείτε με νέες συνταγές. Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ανακήρυξε το 2021 Διεθνές Έτος Φρούτων και Λαχανικών (IYFV), ώστε να μοιραστείτε τις νέες συνταγές σας με τα χάσταγκ #IYFV2021 και #FruitsVegYear και να μυήσετε περισσότερους στην υγεία και τη βιωσιμότητα! 
• Να αποφεύγετε τις συσκευασίες μίας χρήσης σε πακέτο και χρησιμοποιείτε επαναχρησιμοποιήσιμα δοχεία. Μπορείτε να φανταστείτε πόσο ρυπαίνουν πάνω από 2.000 εκατομμύρια συσκευασίες φαγητών σε πακέτο που χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση μόνο; Μάθετε περισσότερα για τη ζημιά στον πλανήτη μας στο άρθρο μας Ζωή μες το πλαστικό, καθόλου φανταστικό.

Τελικά, ας το δούμε σαν μια αμοιβαία επωφελή κατάσταση: όλοι ωφελούμαστε από μια πιο υγιεινή διατροφή, προσέχουμε τον πλανήτη και σήμερα και για το μέλλον μας, και ενισχύουμε τη βιώσιμη οικονομική ανάκαμψη εκεί που την χρειαζόμαστε όλοι.