Dla świata literackiego Brno jest miejscem kultowym. Urodzili się tu dwaj najsłynniejsi czescy autorzy, Bohumil Hrabal i Milan Kundera. Raz do roku renomowany dom wydawniczy Větrné Mlýny organizuje Miesiąc Spotkań Autorskich, największy festiwal literacki w Europie Środkowej. Dzięki neorenesansowej architekturze i baśniowym zamkom, Brno na pewno przykuje Twoją uwagę. Brno to również jedno z pięciu europejskich miast, w których znajdują się osiedla Werkbundu – pionierskie modernistyczne dzielnice mieszkaniowe wybudowane między 1927 a 1932 rokiem, które miały zapewnić wysokiej jakości niedrogie domy w okresie po I wojnie światowej. Ze względu na kulturowe znaczenie projektów, osiedlom tym zbiorczo przyznano znak dziedzictwa europejskiego. Będąc w Brnie, odwiedź stary ratusz i wejdź na 63-metrową wieżę, aby podziwiać spektakularny widok na zabytkowe centrum miasta.
Praga jest sercem czeskiej kultury i rajem literackim z około 200 księgarniami i 20 kawiarniami literackimi. W 2004 roku otrzymała tytuł Miasta Literatury UNESCO i nie bez powodu – od Praskiego Festiwalu Pisarzy po Prague Microfestival literatura jest tam powszechnie fetowana. Bogate dziedzictwo architektoniczne widoczne jest w całym mieście – jego historyczne centrum wpisano w 1992 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Przykłady projektów modernistycznych odnaleźć można na miejskich osiedlach Werkbundu, którym przyznano ponadnarodowy znak dziedzictwa europejskiego. Podobnie jak ich odpowiedniki w Brnie i Wrocławiu miały one rozwiązać problem braku wysokiej jakości domów w przystępnej cenie, który zaistniał po I wojnie światowej. Wizyta w Zamku Praskim, jak również spacer po Moście Karola, to dla przyjezdnych obowiązkowe punkty programu.
Tuż za czeską granicą leży Wrocław, miasto stu mostów. Świat literatury nie jest Wrocławiowi obcy. W roku 2016 nadano mu tytuł Europejskiej Stolicy Kultury oraz Światowej Stolicy Książki UNESCO, a w roku 2019 tytuł Miasta Literatury UNESCO – wszystko to świadczy o jego żywej tradycji literackiej. Wrocław odegrał także znaczącą rolę w rozwoju modernistycznej architektury mieszkaniowej. Podobnie jak Brno i Praga jest on bowiem jednym z pięciu miast, którym przyznano ponadnarodowy znak dziedzictwa europejskiego za osiedla Werkbundu.
Będąc we Wrocławiu, odwiedź jedną z 60 miejskich księgarni lub wybierz się do Wrocławskiego Domu Literatury, gdzie często odbywają się wydarzenia literackie, takie jak wieczory poetyckie czy promocje książek. Jeśli znajdziesz się we Wrocławiu latem, zajrzyj na jeden z festiwali, na przykład na Międzynarodowy Festiwal Opowiadania.
Kraków jest drugim co do wielkości miastem w Polsce. Tamtejsze Stare Miasto, w tym Zamek Królewski na Wawelu, uhonorowano pierwszym w historii wpisem na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Dzielnica Kazimierz, gdzie niegdyś znajdowało się aż 90 synagog, stanowi skarbnicę żydowskiego dziedzictwa, pielęgnowanego co roku na Festiwalu Kultury Żydowskiej. Choć w Krakowie znajduje się wiele znaczących pod względem kulturowym historycznych ulic, budynków i zabytków w mieście wprowadzono udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami, za co Kraków został doceniony jako finalista nagrody Access City w roku 2012. Jeśli mowa o literaturze, Kraków prowadzi akcję Czytaj PL. Projekt propaguje czytelnictwo, udostępniając elektroniczne wersje bestsellerów i nowości w bezpłatnej wypożyczalni ebooków. W 2013 roku Kraków otrzymał tytuł Miasta Literatury UNESCO, co dało impuls do wyznaczenia kilku szlaków literackich poświęconych popularnym autorom, takim jak Stanisław Lem czy Joseph Conrad.
W północno-zachodniej Słowacji, w pobliżu czeskiej i polskiej granicy, leży Żylina; miasto, którego ranga literacka i historyczna są ze sobą splecione. Znajduje się tam Žilinská Kniha (Żylińska księga miejska), historyczny dokument z 1378 roku, którego fragmenty uważane są za najstarszy znany zabytek słowackiego piśmiennictwa. Maj i czerwiec to najlepsze miesiące, aby odwiedzić Żylinę. Właśnie wtedy odbywają się tam Uroczystości Staromiejskie, największe wydarzenie kulturalne na Słowacji. Na festiwalu prezentowane są różnorodne rzemiosło ludowe, a także szeroki wybór muzyki, od jazzu, poprzez swing aż po pop i rock.
Koszyce są drugim co do wielkości miastem Słowacji i Europejską Stolicą Kultury 2013. Posiada największe na Słowacji i dobrze zachowane historyczne centrum. Znajduje się tam wiele zabytków chronionych, przeważnie w stylu renesansowym i barokowym. Trzy główne centra sztuki w mieście (Kulturpark, Kunsthalle i Amphitheatre) oferują wszystko, od sztuk wizualnych po spektakle teatralne. Tradycja literacka Koszyc ściśle wiąże się z ich sławnym mieszkańcem, pisarzem Sándorem Máraim, który swoją wysoką pozycję zdobył w czasach, gdy miasto należało do Austro-Węgier.
Węgierskie miasto Debreczyn na Północnej Nizinie Węgierskiej to nie tylko miasto uniwersyteckie, ale także świątynia przyrody. Park Nagyerdei to lesista ostoja spokoju ze szlakami krajobrazowymi, dziełami sztuki na otwartym powietrzu i ścieżkami rowerowymi Debreczyński zbór, największy na Węgrzech, to nie tylko arcydzieło architektoniczne, ale też symbol narodowej dumy. W Debreczynie zamieszkiwali jedni z najbardziej prominentnych pisarzy w kraju, tacy jak Magda Szabó, węgierska autorka tłumaczona na największą liczbę języków, czy narodowy wieszcz Sándor Petőfi.
Veszprém to ukryty skarb, który popularnością nie prześcignie zapewne węgierskiej stolicy, Budapesztu, pod względem kulturalnym ma jednak wiele do zaoferowania. Jako Europejska Stolica Kultury w 2023 roku miasto tętniło bogatym życiem kulturalnym wyrażającym ideę kultury zrównoważonej, innowacyjnej i włączającej. Dzięki znanym na całym świecie licznym wydarzeniom z muzyką na żywo, takim jak VeszprémFest czy Auer Violin Festival, w 2019 roku Veszprém otrzymało tytuł Miasta Muzyki UNESCO. Wybierz się pociągiem nad pobliskie jezioro Balaton, u brzegu którego znajduje się muzeum upamiętniające Attilę Józsefa, jednego z najsłynniejszych dwudziestowiecznych poetów węgierskich.
