Brno is een trekpleister van de literaire wereld. Bohumil Hrabal en Milan Kundera, twee van de bekendste Tsjechische auteurs, zijn hier geboren. Eenmaal per jaar organiseert de bekende uitgeverij Větrné Mlýny de Authors’ Reading Month, het grootste literaire festival in Midden-Europa. Met zijn charmante neo-renaissance-architectuur en sprookjesachtige kastelen weet Brno zeker je aandacht vast te houden. Brno is ook een van de vijf Europese steden met Werkbundwijken: modernistische woonprojecten die tussen 1927 en 1932 zijn ontwikkeld en die bedoeld waren om in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog hoogwaardige, goedkope woningen aan te bieden. Vanwege de culturele betekenis van de ontwerpen kregen de wijken collectief een Europees erfgoedlabel. Bezoek in Brno het oude stadhuis en beklim de toren van 63 meter om te genieten van een spectaculaire kijk op het historische centrum van de stad.
Het hart van de Boheemse cultuur, Praag, is een literair paradijs met ongeveer 200 boekwinkels en 20 literaire cafés. Daarom werd de stad in 2004 door Unesco uitgeroepen tot Literatuurstad. Literatuur komt er uitgebreid aan bod: van het schrijversfestival tot het microfestival van Praag. Het rijke architectonische erfgoed is overal in de stad te zien; het historische centrum werd in 1992 aan de werelderfgoedlijst van Unesco toegevoegd. Voorbeelden van modernistische architectuur zijn te vinden in de Werkbundwijken van de stad, een transnationale site met het Europees erfgoedlabel die, net als de tegenhangers in Brno en Wrocław, tot doel had het gebrek aan hoogwaardige, betaalbare huisvesting na de Eerste Wereldoorlog op te lossen. Een bezoek aan het kasteel van Praag is een must, net als een wandeling over de Karelsbrug.
Net over de Tsjechische grens ligt Wrocław, de stad van honderd bruggen. Wrocław is geen onbekende voor de literaire wereld. In 2016 werd de stad uitgeroepen tot Culturele Hoofdstad van Europa en Wereldboekenstad van Unesco, in 2019 tot Literatuurstad van Unesco. Al deze titels getuigen van een levendige literaire traditie. Net als Brno en Praag is Wrocław een van de vijf steden die samen de transnationale site met Europees erfgoedlabel Werkbundwijken vormen, waardoor de stad een belangrijke plaats inneemt in de ontwikkeling van modernistische residentiële architectuur.
Bezoek in Wrocław een van de 60 boekwinkels of ga naar het Literatuurhuis, waar vaak literaire evenementen, van poëzievoordrachten tot boeklanceringen, worden georganiseerd. Als je Wrocław in de zomermaanden bezoekt, pik dan een festival mee, zoals het Internationale Festival van het Kortverhaal.
Krakau is de op één na grootste stad van Polen. De oude stad, en het koninklijk kasteel van Wawel, werden als allereerste uitgeroepen tot Unesco-werelderfgoedsite. De wijk Kazimierz, waar ooit maar liefst 90 synagogen stonden, is nu een baken van Joods erfgoed, dat jaarlijks voor het voetlicht wordt gebracht tijdens het Joodse cultuurfestival. Krakau behaalde in 2012 een tweede plaats bij de Access City Award voor zijn inspanningen om de toegankelijkheid in de stad te verbeteren, ondanks de aanwezigheid van veel historische en cultureel belangrijke straten, gebouwen en monumenten. Op het vlak van literatuur is Krakau de thuishaven van het project Read PL!, een e-bookplatform dat lezen bevordert door gratis toegang te verlenen tot elektronische versies van bestsellers en nieuwe uitgaven. In 2013 werd de stad door Unesco uitgeroepen tot Literatuurstad. Dat leidde tot het ontstaan van verschillende literaire routes door de stad, gewijd aan beroemde auteurs zoals Stanisław Lem en Joseph Conrad.
In het noordwesten van Slowakije, bij de Tsjechische en Poolse grens, ligt Žilina: een stad waar literaire betekenis is vervlochten met historisch belang. De stad bezit Žilinská Kniha (Het Boek van Žilina), een historisch document uit 1378 dat het oudste bekende Slowaakse geschrift bevat. Mei en juni zijn de beste maanden om Žilina te bezoeken. Dan vinden de festivals van de oude stad plaats, het grootste culturele evenement in Slowakije. Het festival biedt een verscheidenheid aan ambachten en een breed spectrum aan muziek, van jazz tot pop en rock.
Košice is de op een na grootste stad van Slowakije en de Culturele Hoofdstad van Europa 2013. Het goed bewaarde historische centrum is het grootste van het land en bevat veel beschermde gebouwen, voornamelijk in renaissance en barok. Drie grote kunstcentra in de stad (het cultuurpark, de kunsthal en het amfitheater) bieden alles van beeldende kunst tot theatervoorstellingen. De literaire traditie van de stad is verankerd in een van haar beroemde inwoners: gerenommeerd auteur Sándor Márai, die bekendheid verwierf in het Oostenrijks-Hongaarse tijdperk.
De Hongaarse universiteitsstad, Debrecen, is ook een natuurreservaat. De stad ligt in de Noordelijke Grote Laagvlakte en het Nagyerdei-park is een oase van rust midden in een bosrijke omgeving met aangelegde paden, kunstwerken in de openlucht en fietspaden. De protestantse kerk, de grootste van Hongarije, is zowel een architectonisch meesterstuk als een symbool van nationale trots. In Debrecen hebben enkele van de invloedrijkste schrijvers van het land gewoond, zoals Magda Szabó, de meest vertaalde auteur van Hongarije, en de nationale dichter Sándor Petőfi.
Het is misschien minder bekend dan de Hongaarse hoofdstad Budapest, maar Veszprém is een verborgen juweeltje dat op cultureel vlak veel te bieden heeft. Als Culturele Hoofdstad van Europa in 2023 straalde de stad rijke culturele energie uit, waarmee ze ernaar streefde cultuur duurzaam, innovatief en inclusief te maken. Veszprém werd in 2019 door Unesco uitgeroepen tot Muziekstad vanwege de talrijke wereldberoemde live-muziekevenementen zoals VeszprémFest en het Auer Vioolfestival. Neem de trein naar het nabijgelegen Balatonmeer. Op de oever vind je een herdenkingsmuseum gewijd aan József Attila, een van de bekendste Hongaarse dichters uit de 20e eeuw.
